Türk sineması izlememiş sinemacı olur mu?

Türk Sinemasının tam olarak ne olduğu ya da bu türlü bir sinemanın olup olmadığı uzun yıllardır tartışılır. Bilhassa 80’lerden sonra yaşanan durağanlık gişede 1995 sonrası, bağımsız sinemada ise 2000’ler sonrası son buldu. Son 15 yıldır gişede nüfusa oranla yüksek bir grafik kelam konusuyken adresi şenlikler olan sinemaların üretimi çoğaldı, dünya şenliklerinde mükafatlar alındı. Nuri Bilge Ceylan’ın Cannes’da, Semih Kaplanoğlu’nun Berlin’de, Mahmut Fazıl Coşkun’un Venedik’te mükafatlar alması sinemamızın dünyada belirli bir yere geldiğini gösteriyor (ismi geçen 3 şenlik dünyanın en kıymetli 3 sinema şenliği olarak görülüyor).

Yerli gişe sinemalarımız de milyonlarca kişi tarafından izleniyor. Avrupa’da yerli sinemaların izlenme oranı en yüksek olan ülkeyiz. TRT’nin ortak imalcisi olduğu yabancı sinemaların Oscar’dan Sundance’e Cannes’dan Berlin’e ödül alması da hatırı sayılır muvaffakiyet. Fekat birtakım göstergeler sinemamızın bilinirlik sorunu olduğunu gösteriyor. Bunun yanı sıra örnek olarak sunacağım, ismini vereceğim ve vermeyeceğim birtakım sinemacıların açıklamaları ise aşikâr bir yaştan sonra sinema izleme ile olan bağın koptuğunu gösteriyor.

Nuri Bilge Ceylan, nCannes’da büyük nödülü Tarantino ve nUma Thurman’ın nelinden almıştı..

TÜRK SİNEMASI İZLEMEMİŞ SİNEMACI OLUR MU?

Geçtiğimiz hafta Hollywood’un değerli isimlerinden Robert De Niro Türkiye’ye geldi. Husus sinema dedğildi. Bir açılış tertibi için buradaydı. Biziilgilendiren kısmı ise “Türk Sineması hakkında ne biliyorsunuz” sorusu oldu. De Niro’nun yanıtı düşündürücü idi. Usta oyuncu, “Türk sineması izlemedim. Hatta son devirde sinema izlemiyorum. Buraya gelmeden evvel birkaç Türk sineması izlemiş olmayı isterdim lakin üzgünüm, izlemedim.” dedi.

NURİ BİLGE CEYLAN’IN FOTOĞRAFINI TANIMADI!

İkinci örnek ise TRT 12 Punto ödüllerinde yaşandı. Ustalık sınıfı için tertibe katılan kıymetli proje danışmanlarından Alvaro Vega, belge hazırlama örneği gösterirken internete ‘Türk yönetmen’ yazdı ve Nuri Bilge Ceylan’ın fotoğrafını alarak kullandı. “Bu kişiyi tanıyan var mı” dedi. Kendisi de tanımadı. Nuri Bilge Ceylan ismini ve sinemalarını bildiğinden eminim (öyledir umarım). Lakin fotoğrafını tanımadı. Rastgele biri olsa sıkıntı değil lakin sinema profesyoneli birinin Cannes’da dağıtılan bütün mükafatları almış birinin simesını bilmemesi garip geldi. Sanki Fransız, İtalyan ya da Alman olsa bu türlü mi olurdu?

İki örnek birbirinin tıpkı değil şüphesiz. Lakin sonuçta “sinemamızın ve yaşayan en değerli ismi diyeceğimiz kişinin bilinirlik sorunu mu var”, diye bir soru aklımıza geldi.

Yakın periyotta misal örnekleri ülkemizde de yaşadım. Bilhassa muhakkak bir yaşa gelmiş ve sinema ismine değerli kelamlar söyleyen, üretimler yapan şahısların sinema izlemediğini söylediğine şahit oldum. Hiç izlememek değil tahminen fakat az izlemek de bir sorun. Geçtiğimiz yıl da Türkiye’ye gelen değerli bir sinemacı yalnızca Yılmaz Güney’in ismini verebilmişti. Benzeri örnekleri çoğaltabiliriz. Bu durumda sinema dalının ve ülkede sinema ismine aktör olan herkesin ve kurumun başını ellerinin ortasına alıp düşünmesi gerekir mi?

SORULAR, SORULAR…

Birbirine yakın sorular aklımıza düşüyor. Nuri Bilgce Ceylan’ın fotoğrafını tanımamak, yarım asırdan fazla vakit dünya sinemanın en kıymetli simalarından biri olduğu halde hiç Türk sineması izlememiş olmak bizim eksiğimiz mi, izlemeyen/tanımayan şahısların mi? Simaları bir tarafa bırakırsak (ki, sinema üzere bir alanda simayı kenara koymak çok da kabul edilebilir olmamalı) hiç sinema izlememek, sinemalarımızın De Niro ya da benzerlerine ulaşım sorunu olduğunu göstermez mi? Temel problemi Türkiye’yi dünyaya tanıtmak olan kurumlarımız (başta Kültür ve Turizm Bakanlığı) bunun için bir şey yapmalı mıydı? Ne yapılmalı? Dünyayı sinema ile tanıyan ve manalandıran, yeni devirde bunu dijital mecralardaki üretimler eliyle yapan bir izleyici kitlesi kelam konusu ise sinemamızın bilinirliğini arttırmak için bir şeyler yapmak gerekmez mi? Elbette yapılan şeyler var fekat şu an olması gereken olanın misliyle fazlası değil mi?

STK’LAR NE YAPMIYOR?

Sivil Toplum Kuruluşlarının hissesine ne düşüyor? Daha da değerlisi ulusal ya da milletlerarası STK’larımız sinemanın gücünün farkında mı? Değilse bu mesuliyeti yerine getirmemenin bir izahı var mı? Tahlil odaklı olmak gerekirse… STK’lar kendi güçlerini sinemanın gücü ile birleştirip harekete geçmemeli mi? Oscar başta olmak üzere sinema tertiplerinde Türk sinemalarının istek görmemesinin sebeplerinden biri de bu bilinirlik sorunu değil midir? O halde harekte geçmek için ne beklenir?

Semih Kaplanoğlu, nBerlin’de büyük nödülü almıştı.

ZAMANIN RUHU VE SİNEMA İZLEMEME!

Bir de problemin “belli yaştan sonra sinema izlememe” durumu var. Sinema ile kurulan bağ, şahsî motivasyon ve yeniden bilinirlik/rağbet üzere ögeler durumu anlaşılır kılsa da sinema bölümünde yer alan ya da sinema ile anılan bireylerin sinema izlememe durumuna gelmesi sorun değil mi? Sanki sinemamızın bir yere gelmesindeki pürüzlerden biri de bu olabilir mi? Sinema izlemek, vaktin ruhunu takip etmek manasına geliyor. Sinema izlememenin ne demek olduğu aşikar değil mi?

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.